รอบรั้ว วิทยาศาสตร์

วันจันทร์ที่ ๒๕ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๐

เรื่องที่เขียนขึ้นนี้ เป็นเรื่องที่เขียนขึ้นเพื่อเด็กนักเรียนชั้นประถมปีที่ 4 วิชาวิทยาศาสตร์ ทุกอย่างอิงไว้กับบทเรียน มีแต่คำพูดเท่านั้น ที่เป็นในเชิง เล่าเรื่องให้ฟัง อย่างน้อยก็เพื่อไม่ให้เด็กๆ รู้สึกเครียดต่อการอ่านหนังสือ ถือว่าเอาไว้อ่านเล่น ประกอบการเรียน หรือ เอาไว้ฝึกทำข้อสอบก่อนล่วงหน้า เพราะคำถามที่ถามไปนั้น อยู่ในมาตรฐานของข้อสอบ ถ้าทำได้ ก็ถือว่าเวลาสอบจริง ถ้าไม่ลืม คงจะทำข้อสอบได้


ครอบครัวพืช


ทุกคนมีครอบครัว มีพ่อ มีแม่ มีพี่ มีน้อง และขยายออกไปเป็นปู่ย่าตายาย และญาติๆอีกเยอะแยะ เราจึงเห็นคนอยู่ทั่งไปไงล่ะ แต่ละคนก็มีหน้าที่ทำงานต่างๆกัน บางคนหาอาหาร บางคนปรุงอาหาร รักษาความสะอาด ทำหน้าที่ต่างๆกัน
วันนี้ เรามารู้จักกับครอบครัวพืชกันเถอะว่า เขาอยู่กันอย่างไร มีใครบ้าง ทำหน้าที่อะไร เขาเติบโตได้อย่างไร เขาหายใจได้มั้ย เขาโกรธ โมโห รักใครเป็นมั้ย
นี่ไงครอบครัวพืช มีสมาชิกดังนี้
ชื่อราก อยู่กันเป็นกลุ่มเลย มีรากแก้ว, รากแขนง, รากฝอย งานหลักคือยึดลำต้นให้ตั้งอยู่บนดิน งานรองลงมาคือลำเลียงอาหาร น้ำและแร่ธาตุส่งให้ลำต้น แต่บางทีรับงานพิเศษอีก คือสะสมอาหาร พวกนี้คือ มันแกว แครอท หัวไชเท้า มันสำปะหลัง เฮ้อ...ทำหน้าที่หลายอย่างเลยนะราก เหนื่อยบ้างมั้ยนี่

ชื่อลำต้น เป็นพวกที่อยู่ไม่เป็นที่เป็นทางนะ บางพวกอยู่บนดิน...เราเห็นได้ เช่น มะม่วง มะละกอ ชมพู่ ข้าวโพด แต่บางพวกขี้อาย ไม่อยากเจอใคร ชอบซ่อนอยู่ใต้ดิน เช่น เผือก, แห้ว, ขิง หน้าที่ของพวกนี้คือ ชูกิ่ง ก้าน และใบขึ้นสู่อากาศ เพื่อให้ได้รับแสงแดด และอากาศจ้ะ
จำๆได้มั้ยว่าหน้าที่ของลำต้นคือชูกิ่ง ก้าน ใบ ขึ้นสู่อากาศ อยากแกล้งดูซิว่าทำหน้าที่อย่างนั้นได้จริงๆหรือเปล่า หรือโม้ ดูซิว่าถ้าต้นไม้นอนบนพื้น เขาจะทำอย่างไร ลองจับต้นไม้ในกระถางให้นอนบนพื้นดูซิ...มันจะกัดเอามั้ยนี่

นอกจากนี้แล้ว ลำต้นยังหางานพิเศษทำอีก คือมีหน้าที่เป็นทางผ่านของน้ำและแร่ธาตุไปสู่ส่วนต่างๆของลำต้น และยังแอบงุบงิบหางานเพิ่มอีก ทำหน้าที่เป็นทางผ่านของอาหารที่สร้างจากใบไปสู่ส่วนต่างๆของพืชอีก รับทำหน้าที่ไปกี่อย่างแล้วนี่ ชูกิ่งก้านและใบสู่อากาศ หนึ่งละ ทำตัวเป็นทางผ่านของน้ำและแร่ธาตุไปสู่ส่วนต่างๆของลำต้น สองละ และยังไม่พอ ขยันหนักเข้าไปอีก แอบทำหน้าที่เป็นทางผ่านของอาหารที่สร้างจากใบไปสู่ส่วนต่างๆอีก ทำตั้ง 3 งาน เอาเงินไปเก็บที่ไหนกันนี่ มาแบ่งกันใช้หน่อยซิ

ชื่อใบ เป็นส่วนสำคัญของพืชทีเดียวนะ ทำหน้าที่หลายอย่าง หน้าที่สำคัญประการแรกคือ สร้างอาหาร พืชมีใบสีเขียวสร้างอาหารเองได้ เราเรียกการสร้างอาหารของพืชว่า การสังเคราะห์แสง.....ว้าว....เท่จังเลย....ไม่เห็นเรียกเหมือนเราเลยนะ ของแม่เรียกว่าทำกับข้าว ปรุงอาหารอยู่ในครัว ของพืช ครัวอยู่ที่ใบ แถมเรียกซะเท่อีก การสังเคราะห์แสง ที่บ้านแม่ใช้ความร้อนจากเตาแกสปรุงอาหาร แต่พืชนี่ใช้แสงแดด ฟรีๆซะด้วยและสิ่งที่ได้จากการสังเคราะห์แสงคือ แป้งและน้ำตาล ซึ่งพืชใช้เป็นอาหาร และขณะที่พืชสังเคราะห์แสง พืชจะคายน้ำและออกซิเจนสู่อากาศด้วย...ช่างใจดีจัง


สังเกตุดูมั้ยว่าตั้งแต่เริ่มแรกในแต่ละส่วนของพืชทำหน้าที่ได้หลายๆอย่าง ใบก็เหมือนกัน นอกจากทำหน้าที่สร้างอาหาร หายใจ และคายน้ำแล้ว ใบพืชบางชนิด จะเปลี่ยนแปลงรูปร่าง ทำหน้าที่อื่นๆอีก ใบตำลึง เปลี่ยนเป็นมือเกาะช่วยยึดลำต้น ใบตะบองเพชร เปลี่ยนเป็นหนาม เพื่อลดการคายน้ำ ใบว่านหางจระเข้ ช่วยสะสมอาหารและน้ำ ใบคว่ำตายหงายเป็น ช่วยขยายพันธุ์ ไม่เหมือนคนบางคนเลยนะ แค่กวาดขยะอย่างเดียว ยังอยากหนีเลย

เขียนโดย ครูพเยาว์ ที่ ๒๒:๑๔